Het jodiumgehalte in halfvolle melk in Nederland

Jodium is een spoorelement dat van nature in een beperkt aantal voedingsmiddelen voorkomt. Jodium is essentieel voor de productie van schildklierhormonen. Deze hormonen zijn belangrijk voor de stofwisseling, de ontwikkeling van het zenuwstelsel en een goede groei (1).

Het jodiumgehalte in halfvolle melk in NederlandOm jodium tekorten te voorkomen worden in veel landen voedingsmiddelen met jodium gefortificeerd. In Nederland wordt dit gedaan door het toevoegen van jodium aan zout. Daarnaast levert zuivel een belangrijke bijdrage aan de inname van jodium. Verschillende factoren kunnen echter invloed hebben op de concentratie van jodium in melk, bijvoorbeeld de tijd van het jaar waarin de melk geproduceerd is. Uit een aantal studies blijkt daarnaast dat biologische melk minder jodium bevat dan niet-biologische melk en dat het pasteuriseren of steriliseren van de melk mogelijk invloed heeft op de jodiumconcentratie (2).

In het Nederlands Voedingsstoffenbestand (NEVO) wordt echter geen onderscheid gemaakt tussen biologische en niet-biologische melk of het seizoen waarin de melk geproduceerd is. Daarnaast zijn de metingen gedaan in rauwe melk in plaats van melk uit de winkel. Hierdoor is geen onderscheid gemaakt tussen gepasteuriseerde melk en gesteriliseerde melk. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft daarom de jodiumconcentratie van 16 verschillende soorten halfvolle melk die in Nederland in de winkel verkrijgbaar zijn gemeten op vier verschillende tijdstippen in het jaar (2).

Uit dit onderzoek bleek dat gedurende het jaar de gemiddelde jodiumconcentratie 15,9 microgram per 100 gram melk is. Hierbij werden verschillen gezien tussen de seizoenen waarin de melk geproduceerd was, waarbij de laagste concentratie aan het einde van de lente werd gevonden (12,4 μg/100 gram) en de hoogste concentratie aan het einde van de winter (19,9 μg/100 gram). Waarschijnlijk heeft dit te maken met het verschil in voer wat de koeien krijgen als ze buiten of op stal staan. Er werd geen verschil gezien in jodiumconcentratie tussen biologische en niet-biologische melk of tussen gepasteuriseerde en gesteriliseerde melk (2).

Volgens de Voedselconsumptiepeiling 2012-2014 hebben volwassenen een gemiddelde inname van melk en (gefermenteerde) melkdranken van 198 gram per dag. Gebaseerd op de gevonden gemiddelde jodiumconcentratie van 15,9 microgram per 100 gram melk, betekent dit dat volwassenen gemiddeld 31,5 microgram jodium per dag binnenkrijgen via melk(dranken). Dit is 21% van de adequate inname voor volwassenen (150 microgram/dag) (2).

Referenties

  1. Voedingscentrum https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/jodium.aspx
  2. van de Kamp, M. E., Saridakis, I., & Verkaik-Kloosterman, J. (2019). Iodine content of semi-skimmed milk available in the Netherlands depending on farming (organic versus conventional) and heat treatment (pasteurized versus UHT) and implications for the consumer. Journal of Trace Elements in Medicine and Biology56, 178-183.